Dostępne zagadnienia z Pedagogiki ogólnej

Pedagogika - jest nauką zarówno praktyczną (wywodzi się z praktyki), jak i teoretyczną (bo teoria pomaga rozwiązywać konkretne problemy praktyczne).


Pedagogika - od greckiego paidagogos– niewolnik prowadzący chłopców za rękę do szkoły.

 

Początkowo nauka o wychowaniu, nauczaniu dzieci. Termin oznacza naukę o wychowaniu i kształceniu jednostki ludzkiej przez cały okres jej życiowej aktywności w zależności od tego jaką jednostką wyodrębnioną jest subdyscyplina.

Nauki współpracujące z pedagogiką:

• Biologiczno - medyczne - zajmują się wyjaśnieniem prawidłowości zachodzących w organizmie ludzkim, opisywaniem procesów medycznych jakim ten organizm podlega, określeniem tego co jest normą zdrowia a co chorobą.

• Historyczne – wydarzenia na przestrzeni dziejów, zmieniające losy państw

• Filozoficzne – pytanie: Kim jest człowiek? Jakie procesy w nim zachodzą?

• Psychologiczne - przedstawiające badania nad osobowością ludzką, co w osobowości się dzieje, a także czynniki warunkujące strukturę osobowości, temperamentu, zdolność motywacji itp.

• Polityczne - zajmują się procesem polityki na świecie i w danym państwie oraz przewidywaniem następstw tych procesów.

• Ekonomiczne - zajmują się badaniem sytuacji uwarunkowanej materialnie w danych krajach.

• Nauki o kulturze – zajmują się określaniem wartości i norm obowiązujących w danym środowisku kulturowym i opisanie tego w jaki sposób wartości i normy ulegają zmianie w zależności od historii, uwarunkowań geograficznych, społecznych itp.

Działy współczesnej pedagogiki:

Społeczna:

• Jest nauką, która zajmuje się środowiskowymi uwarunkowaniami, procesami oraz wpływem człowieka na zmianę i przeobrażanie tych procesów.

• Zakłada, że człowiek jest istotą aktywną zmieniającą swoje środowisko.

• Subdyscyplina ta wyrosła z socjologii wychowania.

• Stworzona pod koniec lat 30 XX wieku. przez Helenę Radlińską.

• Współczesny zakres badań: badanie człowieka we wszystkich fazach jego życia, bada wpływ instytucji, środowiska socjalizacyjnego i wychowawczego, czyli inaczej rodziny, szkoły, instytucji edukacyjnych, domu kultury a także wpływ np. środków masowego przekazu (mass media).

• Trzy nurty: praca socjalna, praca kulturalna, opieka i wychowanie.

• Przedstawiciele: Aleksander Kamiński, Ryszard Wroczyński, Andrzej Radziewicz, Irena Lepalczyk, Edmund Trępała, Tadeusz Pilch, Stanisław Kawula.

Opiekuńcza:

• Zajmuje się opieką i wychowaniem osób, które nie są z stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb.

• Wyrosła z pedagogiki i medycyny.

• Twórca: Czesław Babicki, Albin Kelm, Janusz Korczak.

Kultury:

• Jest subdyscypliną, która zajmuje się wpływem wartości i norm kulturowych na zachowanie jednostki ludzkiej.

• Badania: kultura ludowa, duchowa, masowa.

• Zajmuje się analizą treści przekazu i jego wpływu na osobowość ludzką.

• Wyrosła z filozofii Hegla, koncepcji Dicleia, pedagogiki, socjologii kultury, antropologii kultury.

• Przedstawiciele: Bogusław Nawroczyński, Bogusław Suchodolski, Sergiusz Hesen, Zbyszko Melosik.

Wczesnoszkolna:

• Jest subdyscypliną zajmującą się procesem uczenia się i nauczania dzieci w klasach tzw. zerowych i w klasach I-III.

• Zadania: opracowanie ogólnych teorii i planów pracy dydaktycznej, opracowanie koncepcji programowych, analiza treści szkolnych.

• Wyrosła z dydaktyki, psychologii rozwojowej.

• Przedstawiciele: Lucyna Jeleńska, Ryszard Więckowski, Tadeusz Wróbel.

Specjalna:

• Zajmuje się zagadnieniami związanymi z opieką, wychowaniem i kształceniem osób wykazujących pewnego rodzaju niepełnosprawność.

• Dzieli się na:

• oligofrenopedagogika – zajmująca się osobami niepełnosprawnymi umysłowo

• tyflopedagogika - zajmuje się nauczaniem i wychowaniem jednostek niewidomych

• surdopedagogika – zajmuje się nauczaniem i wychowaniem jednostek z wadami słuchu i zaburzeniami mowy wynikającymi z wad słuchu

• pedagogika przewlekle chorych i kalekich

• resocjalizacja

• Wyrosła z medycyny i pedagogiki.

• Za twórcę uważa się: Marię Grzegorzewską.

• Przedstawiciele: Otto Lipkowski, Teresa Doroszewski, Aleksander Hulek, Czesław Kosakowski.

Resocjalizacyjna:

• Zajmuje się opieką, wychowaniem, kształceniem jednostek o tak zwanej zaburzonej socjalizacji, czyli wykazujących objawy niedostosowania społecznego. Składa się z: aksjologii wychowania resocjalizującego (ukazują sens resocjalizacji na bazie wartości i celów ogólnospołecznych)

• teorii wychowania resocjalizacyjnego (formułuje twierdzenia o zależnościach zachodzących pomiędzy faktami wychowawczymi)

• metodyki oddziaływań (resocjalizacja obejmuje wiedzę i umiejętności dotyczące bezpośredniej pracy z podopiecznym).

• Wyrosła z pedagogiki specjalnej, medycyny sądowej i kryminologii.

• Przedstawiciele: Czesław Czapów, Stanisław Jeglewski, Jan Konopnicki, Otto Lipkowski, Jarosław Pytka.

Pedeutologia:

• Zajmuje się analizą zagadnień związanych z zawodem nauczyciela, doborem kandydatów do zawodu nauczyciela, zagadnieniami kształcenia i samokształcenia nauczycieli oraz przemianami zachodzącymi w relacji nauczyciel - uczeń.

• Badania prowadzi się nad osobowością nauczyciela, poziomem i zakresem jego wykształcenia, warunkami i efektywnością jego pracy.

• Przedstawiciele: Grzegorz Piramowicz, Jan Władysław Dawid, Stefan Szuman, Stanisław Dobrowolski, Z. Mysłakowski, Kreutz, S. Baley.

Andragogika:

• Jest to dyscyplina zajmująca się badaniem warunków edukacji i samokształcenia osób dorosłych (od 21 roku życia) normy UNESCO.

• Działy:

• andragogika ogólna – zajmuje się kierunkami i doktrynami pedagogicznymi w zakresie kształcenia dorosłych.

• teoria wychowania dorosłych

• teoria nauczania dorosłych

• teoria porównawcza – porównuje historię systemu edukacji dorosłych

• Wyrosła z pedagogiki społecznej.

• Przedstawiciele: Aleksander Kamiński i Lucjan Turos.

Gerontologia:

• Dyscyplina pedagogiczna zajmująca się badaniem możliwości i uwarunkowań edukacji, uwarunkowań pomocy i organizacji czasu wolnego osobie starszej(osoba po 65 roku życia) Działy:

• gerontologia ogólna

• teoria wychowania starszych teoria nauczania starszych

• teoria porównawcza

• Wyrosła z pedagogiki społecznej.

• Przedstawiciele: Aleksander Komiński, Barbara Tryfan, Kinga Wiśniewska-Groszkowska, Jan Wołoszyn.

Promocji zdrowia:

• Początek lata 90-e.

• Wyrosła z dyscyplin: społecznej, specjalnej i kulturowej.

• Zajmuje się zagadnieniami profilaktyki, terapii konstruktywnej oraz czasu wolnego, dialektyki. Przedstawiciel: Ewa Syrek.